|

Fotoğraf: Bekir Karadeniz
Mustafa Adil Özder
27 Nisan 1907 - 11 Kasım 1987.
Yusufeli’nin Erkinis (şimdiki adı Demirkent) köyünde doğdu. Şiirlerini
Azmi mahlasıyla yazdı.
1. Dünya Savaşı (1914-1918) döneminde ailesiyle birlikte
Sungurlu’ya göçtü. Öğrenimine orada devam etti. 1920 yılında ailesi
yeniden Yusufeli’ne döndü. 2 yıl kadar babasından ders alan Özder,
daha sonra Ersis Merkez Numune Mektebi bünyesinde sınavlara katılarak
ilkokulu bitirdi. 1923 yılında ise Erzurum Dar-ül Muallimin
Mektebine girip 1928 yılında mezun oldu.
60 yıla varan öğretmenliği ve Kültür Bakanlığında çalıştığı
döneminde dolaştığı ve görev yaptığı her yerde halk kültürüne ilişkin
araştırmalarını sürdürdü.
Yüzlerce makalesi ve yazısı değişik yerlerde yayımlanan Adil Özder,
hemen her konuda şiir yazdı. Kendi çağdaşlarından Efkari, Müdami
gibi birçok aşıkla karşılaştı ve bu karşılaşmaları belgeledi.
Azmi’nin »Yusufelili Muhibbi« (1940), »Türk Çoruh’ta Kurtuluş
ve Anavatana Kavuşma Anlamı«, »Doğu İllerimizde Aşık Karşılaşmaları«
(1965), »Yusufelili Aşık Muhibbi ve Mevlid-i Şerif« (1968), »Yazı
ve Resimlerle Çevre İncelemesi, Artvin İli 1« (Abdullah Aydın ile
birlikte, 1969), »Artvin Folkloru 1« (1970), »Artvin ve
Çevresi, 1828-1921 Savaşları« (1971), »Tarihte Çıldır (Ahıska)
Atabeyleri ve Torunları« (1971), »Resimli Artvin İli Bilgileri 1«
(1971), »Muhibbi ile Esmahan Hikayesi« (1976) adlı kitapları
yayımlanan Azmi’nin özellikle Artvin ve Kuzeydoğu Anadolu aşıklık
geleneğinde önemli çalışmaları oldu.
Yaptığı araştırmaların çoğu yayımlanma olanağı bulamamasından ötürü ya kendi
arşivinde ya da Milli Kütüphane ve HAGEM bünyesinde
saklanmaktadır.
Azmi’nin şiirlerinin bir bölümü Hayrettin Tokdemir tarafından
»Yusufelili Azmi« (1997) adıyla yayımlandı.
|